Czy Karol Nawrocki – po objęciu urzędu prezydenta – będzie mógł mieć pełny dostęp do najtajniejszych dokumentów, także tych oznaczonych klauzulami NATO i UE? Czy toczące się obecnie śledztwo dotyczące jego zakupu mieszkania będzie mogło być kontynuowane po 6 sierpnia?
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozwiewa wątpliwości: tak – nowy prezydent z mocy prawa uzyskuje dostęp do wszystkich klauzul tajności, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. To standardowa procedura, wynikająca wprost z ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Poświadczenie bezpieczeństwa wygasa, ale to nie problem
Jak informuje „Rzeczpospolita”, aktualne poświadczenie bezpieczeństwa Karola Nawrockiego wygasa w przyszłym roku. Zostało ono wydane w 2021 r., a więc zgodnie z przepisami – na pięć lat. W normalnych warunkach taka sytuacja wymagałaby ponownego przejścia przez postępowanie sprawdzające, weryfikujące tzw. „rękojmię zachowania tajemnicy”.
Jednak prezydent RP otrzymuje dostęp do informacji niejawnych z mocy ustawy, bez konieczności przechodzenia tego procesu. Oznacza to, że od momentu zaprzysiężenia 6 sierpnia 2025 r., Karol Nawrocki automatycznie otrzyma dostęp do tajnych, ściśle tajnych, a także zastrzeżonych informacji NATO i Unii Europejskiej.
A co z postępowaniem w sprawie kawalerki?
Większe emocje niż kwestie formalne związane z tajemnicami państwowymi budzi jednak pytanie: czy po objęciu urzędu przez Karola Nawrockiego możliwe będzie kontynuowanie śledztwa związanego z jego mieszkaniem?
Sprawa dotyczy potencjalnych nieprawidłowości przy nabyciu warszawskiej kawalerki, które są przedmiotem dochodzenia. Po 6 sierpnia sytuacja diametralnie się zmieni – prezydent RP, zgodnie z Konstytucją, może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej tylko za zgodą Zgromadzenia Narodowego (czyli wspólnego posiedzenia Sejmu i Senatu).
Oznacza to, że jakiekolwiek dalsze czynności prawne wobec Nawrockiego wymagałyby większości kwalifikowanej (2/3 głosów), co w obecnym układzie politycznym jest niemal niemożliwe.
Funkcja prezydenta = pełna ochrona?
To stawia pytanie nie tylko o konkretną sprawę mieszkaniową, ale też o szerszy kontekst funkcjonowania władzy w Polsce. Czy urząd prezydenta automatycznie daje immunitet przed wszystkimi działaniami wymiaru sprawiedliwości – nawet jeśli sprawa miała swój początek przed objęciem stanowiska?
Eksperci są zgodni: tak, ochrona głowy państwa obejmuje również czyny popełnione przed objęciem urzędu, jeśli postępowanie nie zostało zakończone przed rozpoczęciem kadencji.
Co dalej?
Od strony formalnej – ABW, MON i kancelaria prezydenta-elekta nie mają żadnych wątpliwości: Karol Nawrocki po 6 sierpnia będzie mógł uczestniczyć w odprawach NATO, czytać raporty służb, analizować dokumenty z klauzulami „ściśle tajne” bez żadnych przeszkód.
Ale politycznie – pytania dopiero się zaczynają.
Czy sprawa kawalerki zostanie zamknięta definitywnie? Czy nowa prezydentura zacznie się pod znakiem wątpliwości i pytań o przejrzystość? Czy opozycja zdecyduje się podjąć próbę postawienia głowy państwa przed Trybunałem Stanu?