Kancelaria Prezydenta RP przekazała informacje o kolejnych ułaskawieniach podjętych przez głowę państwa. Podczas briefingu jej przedstawiciele omówili trzy sprawy — w tym decyzję wobec mężczyzny odsiadującego dożywocie — i wyjaśnili, czym kierował się prezydent.
Szczegóły przedstawili minister w Kancelarii Prezydenta Mateusz Kotecki oraz rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Opowiedzieli o procedurze towarzyszącej wydawaniu takich postanowień i o powodach stojących za każdą z decyzji. A były to sprawy bardzo różne: od zniesławienia i złamania przepisów o bezpieczeństwie imprez masowych po najcięższą ze zbrodni.
Ułaskawienie za zniesławieniePierwsza sprawa dotyczyła osoby skazanej z art. 212 Kodeksu karnego za zniesławienie w środkach masowego komunikowania.
„Postępowanie ułaskawiające zostało wszczęte na podstawie żądania prezydenta. W sprawie orzekał wyłącznie sąd I instancji. Prezydent zastosował prawo łaski poprzez darowanie kary pozbawienia wolności oraz środków związanych z okresem próby i zatarciem skazania” — relacjonował Kotecki.
O decyzji przesądziły przede wszystkim „względy humanitarne, a więc podeszły wiek skazanego oraz pogarszający się stan zdrowia; ustabilizowany tryb życia, incydentalny charakter czynu”.
Minister zaznaczył też, że nie bez znaczenia były ponadprzeciętne zasługi tej osoby dla demokratycznych przemian w Polsce.
Zakaz stadionowy i skazany na dożywocieDruga decyzja objęła kibica ukaranego za przebywanie w sektorze innym niż wskazany na bilecie.
„Postępowanie wszczęto na żądanie prezydenta. Prawo łaski przez darowanie środka karnego zakazu wstępu na imprezę masową i zarządzenie zatarcia skazania” — przekazał minister.
Skazanie zapadło z art. 54 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, a za ułaskawieniem przemówiły między innymi pozytywna opinia środowiskowa, jednorazowy charakter wybryku i stabilny tryb życia.
Najpoważniejsza z rozpatrywanych spraw dotyczyła mężczyzny skazanego za zabójstwo połączone z rozbojem oraz za sam rozbój.
„Postępowanie obejmowało rozpoznanie łącznie dwóch wniosków PG. W sprawie pozytywne opinie wydały sądy I i II instancji. Prezydent zastosował prawo łaski poprzez warunkowe, przedterminowe zwolnienie z odbycia kary dożywotniego pozbawienia wolności na okres próby 5 lat z ustanowieniem kuratora” — wyjaśnił Kotecki.
Rzecznik Rafał Leśkiewicz doprecyzował, że zgodnie z przyjętą praktyką Kancelaria nie podaje szczegółów dotyczących danych osób ułaskawionych.
Jak działa prezydenckie prawo łaski?Kotecki przypomniał też, na czym w ogóle polega ta prezydencka kompetencja.
„Zgodnie z art. 144 konstytucji prawo łaski wpisuje się w prerogatywę prezydencką, która nie wymaga kontrasygnaty premiera. Prawo łaski jest prerogatywą prezydencką, która nie podlega kontroli. Prezydent, podejmując decyzję, zapoznaje się z całością dokumentacji nt. skazanego, w tym aktami sprawy, wyrokiem sądu, uzasadnieniem” — wyjaśnił.
Jak dodał, głowa państwa analizuje też wniosek prokuratora generalnego oraz opinie sądu i środowiskową.
Co istotne, ułaskawienie nie oznacza, że wyrok zostaje podważony ani że skazanego uznaje się za niewinnego. Prezydent może jedynie darować lub złagodzić karę, uchylić środek karny albo zarządzić wcześniejsze zatarcie skazania — i robi to samodzielnie, bez kontroli innych organów.
Kto może ubiegać się o ułaskawienie?Prośbę o ułaskawienie może złożyć sam skazany, jego obrońca, a także najbliżsi, między innymi krewni w linii prostej, rodzeństwo czy małżonek. Postępowanie wszcząć może również prokurator generalny lub sam prezydent. Zwykle prośba trafia najpierw do sądu, który wydał wyrok i sporządza opinię, a prawa łaski nie stosuje się jedynie wobec osób skazanych przez Trybunał Stanu.
Od początku kadencji Karol Nawrocki ułaskawił siedem osób, a pięciu wnioskom odmówił.
„Prezydent rozpatruje każdą sprawę indywidualnie po zapoznaniu się z aktami” — podsumował minister Mateusz Kotecki.
Nawrocki ułaskawił trzy osoby. Nowa decyzja prezydenta, jest potwierdzenie z Pałacu Prezydenckiego