Sen to jedno z pierwszych źródeł informacji o naszym stanie psychicznym. U osób chorujących na depresję bardzo często pojawiają się jego zaburzenia – są one jednym z głównych objawów choroby. Niestety, osoby z otoczenia chorego często błędnie interpretują ich zachowanie. Jak wygląda sen osób z depresją i co warto wiedzieć na ten temat? O komentarz poproszono mgr Annę Tulczyńską, psychologa i certyfikowaną psychoterapeutkę poznawczo-behawioralną.
Typowe problemy ze snem w depresjiDepresja to nie tylko obniżony nastrój czy brak radości z życia. To również objawy fizyczne, a jednym z najbardziej charakterystycznych są zaburzenia snu. Jak tłumaczy mgr Anna Tulczyńska:
„Najczęściej pojawiają się problemy ze snem. Osoby chore na depresję albo za długo śpią i trudno im się obudzić, bo nie mają siły wstać, albo wybudzają się zbyt wcześnie. W związku z tym poczucie zmęczenia się nakręca i chory jest w jeszcze gorszej kondycji psychicznej”.
Zaburzenia te mogą mieć dwie postacie:
bezsenność – trudności z zasypianiem, przedwczesne wybudzanie się, sen przerywany, płytki,hipersomnia – nadmierna senność, przesypianie wielu godzin bez uczucia regeneracji.W obydwu przypadkach pojawia się chroniczne zmęczenie i brak energii, co pogłębia objawy depresyjne. Co więcej, uporczywe problemy ze snem mogą być pierwszym sygnałem rozwijającej się depresji.
Jak zdiagnozować problemy ze snem?W przypadku długotrwałych trudności ze snem warto rozważyć badanie polisomnograficzne. Pozwala ono ocenić jakość snu i jego przebieg – od momentu zasypiania po kolejne fazy. Pacjent podłączany jest do specjalistycznej aparatury, która monitoruje:
fale mózgowe,ruchy gałek ocznych,napięcie mięśni.To badanie jest szczególnie zalecane osobom z nadmierną sennością dzienną, które mimo przespania wielu godzin wciąż czują się zmęczone.
Jak leczyć zaburzenia snu przy depresji?Leczenie może przebiegać dwutorowo – farmakologicznie oraz behawioralnie. Psychoterapia poznawczo-behawioralna ma ogromne znaczenie, szczególnie w kontekście nauki higieny snu. Co warto wdrożyć?
Ustal stałe pory kładzenia się i wstawania – nawet w weekendy.Używaj łóżka wyłącznie do snu lub intymności – unikaj pracy i oglądania telewizji w łóżku.Unikaj kofeiny (kawa, herbata, czekolada, napoje energetyczne) 6–8 godzin przed snem.Regularnie ćwicz – najlepiej w godzinach porannych lub wczesnopopołudniowych.Zadbaj o relaks wieczorem – medytacja, cicha muzyka, książka.Godzinę przed snem zrezygnuj z ekranów (telefon, tablet, komputer, telewizor).Jak podkreśla mgr Tulczyńska, w leczeniu depresji bardzo ważna jest psychoterapia:
„Depresja jest uleczalna, natomiast czasem dochodzi do nawrotu tej choroby. Bez względu na to, jaki jest mechanizm jej pojawienia się, ważna jest psychoterapia, ponieważ uczy tego, jak sobie radzić z objawami. Uczy radzenia sobie ze stresem, trudnymi emocjami i dbania o siebie”.
Nie oceniaj – wspierajOsoby zmagające się z depresją mogą być postrzegane jako leniwe, oderwane od rzeczywistości czy przewrażliwione. Tymczasem w rzeczywistości codziennie toczą one trudną wewnętrzną walkę. Nie oceniaj, jeśli nie znasz przyczyn – zamiast tego okaż wsparcie, zainteresowanie i delikatność.
Sen jest czułym barometrem zdrowia psychicznego. Jeśli zauważasz u siebie lub bliskich nietypowe zmiany w rytmie snu, warto przyjrzeć się temu bliżej – to może być pierwszy krok do poprawy zdrowia psychicznego.
Źródło: pacjenci.pl