Europoseł Michał Szczerba twierdzi, że protest wyborczy złożony przez sztab Rafała Trzaskowskiego jest w pełni uzasadniony. Wskazuje między innymi na wyjątkowo dużą liczbę głosów unieważnionych z powodu postawienia dwóch znaków „x” na kartach do głosowania. Tylko taka forma nieważności dotyczyła ponad 100 tysięcy kart – co określił jako „gigantyczną liczbę”.
📌 Ostatni dzień na składanie protestów
16 czerwca 2025 roku minął termin składania protestów wyborczych po drugiej turze wyborów prezydenckich. Do tego momentu – jak podała reporterka TVN24 Katarzyna Gozdawa-Litwińska – zarejestrowano 1390 protestów, a liczba ta wciąż rosła.
Sąd Najwyższy już rozpatrzył część zgłoszeń i zarządził ponowne przeliczenie głosów z 13 obwodowych komisji, gdzie stwierdzono możliwe nieprawidłowości w liczeniu.
❗ Co wzbudza największe kontrowersje?
Najwięcej emocji budzi liczba głosów unieważnionych przez postawienie dwóch krzyżyków na karcie. W opinii Michała Szczerby oraz członków sztabu KO, taki wzrost liczby nieważnych głosów występował szczególnie w komisjach, gdzie Rafał Trzaskowski uzyskał przewagę w pierwszej turze.
– W tych komisjach wzrost głosów unieważnionych wyniósł średnio 149,9%, podczas gdy w komisjach, gdzie wygrywał Karol Nawrocki – tylko 44,6%. Taka różnica nie może być przypadkiem – mówił wiceszef MON Cezary Tomczyk, wskazując to jako jeden z pięciu kluczowych dowodów na potrzebę weryfikacji wyników wyborów.
Pojawiają się też zarzuty o błędne przypisywanie głosów kandydatom oraz o masowe problemy z protokołami i systemami liczenia głosów.
📊 Jak wyglądały dane?
Według danych PKW:
- w drugiej turze wyborów prezydenckich 2025 unieważniono 189 294 głosy (0,9% wszystkich),
- z tego 101 845 głosów było nieważnych z powodu postawienia dwóch znaków „x”.
Choć ta liczba może wydawać się nadzwyczajna, podobna sytuacja miała miejsce również w 2020 roku, kiedy unieważniono 177 724 głosy (0,86%), z czego aż 102 453 z powodu dwóch „x”.
🔎 Czy wcześniej też tak było?
Od 2015 roku, po nowelizacji Kodeksu wyborczego, komisje są zobowiązane do podawania przyczyny nieważności głosów. Wcześniejsze dane dotyczą jedynie liczby wszystkich nieważnych kart:
- 2015 – 250 231 (1,47%)
- 2010 – 197 396 (1,17%)
- 2005 – 155 233 (1,015%)
Dane te pokazują, że odsetek głosów nieważnych w drugiej turze od lat utrzymuje się na poziomie około 1%.
W wyborach parlamentarnych liczby były jeszcze wyższe:
- 2023 – 370 217 głosów nieważnych, w tym 208 144 z powodu dwóch „x”,
- 2019 – 476 582, w tym 136 886,
- 2015 – 394 664, w tym aż 274 337.
🧾 Co dalej?
Protesty wyborcze mogą skutkować:
- odrzuceniem z przyczyn formalnych,
- uznaniem za niezasadne,
- lub uznaniem za zasadne – wtedy SN oceni, czy wykryte nieprawidłowości miały wpływ na wynik wyborów.
Na podstawie wszystkich rozpoznanych protestów oraz raportu PKW, Sąd Najwyższy rozstrzygnie o ważności wyborów prezydenckich do 2 lipca 2025 roku.